Hırvatistan, komşusu Sırbistan’ın hipersonik füze ve gelişmiş hava savunma sistemleri edinme niyetine sert bir diplomatik tepki gösterdi. Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenković, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in askeri envanterini güçlendirme yönündeki açıklamalarının “kabul edilemez” olduğunu belirterek, Zagreb’in kendi güvenliğini ve egemenliğini sağlamak için gerekli adımları atacağını vurguladı.
Bu gelişme, Batı Balkanlar’da artan askeri gerilimi ve bölgesel güvenlik endişelerini yeniden gündeme taşıdı. Hırvatistan, NATO ve Avrupa Birliği üyesi olarak, Sırbistan’ın Rus ve Çin yapımı silah sistemlerine yönelmesini bölgenin istikrarı için bir tehdit olarak görüyor.
Hırvatistan Başbakanı Plenković’ten Net Mesaj
Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenković, Sırbistan’ın askeri modernizasyon planlarına ilişkin endişelerini açıkça dile getirdi. “Bölgede barış içinde bir komşuluk istiyoruz,” diyen Plenković, Sırbistan’ın “hipersonik füze ya da herhangi başka bir füze edinme niyetinin bizim için kabul edilemez olduğunu” belirtti. Hırvatistan’ın bir AB ve NATO üyesi olarak kendi güvenliğini ve egemenliğini temin edecek imkanlara sahip olduğunu vurgulayan Başbakan, ülkesinin bu konuda gerekli adımları atma kararlılığının altını çizdi. Bu açıklamalar, Sırbistan’ın askeri kabiliyetlerini artırma çabalarına karşı Hırvatistan’ın kayıtsız kalmayacağının bir işareti olarak yorumlandı.
Sırbistan’ın Askeri Modernizasyon Hamlesi
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, tepkilere neden olan açıklamalarını “Vihör 2024” adlı askeri tatbikat sırasında yapmıştı. Vučić, Sırbistan’ın askeri gücünü önemli ölçüde artırmayı planladığını duyurdu. Bu planlar arasında şunlar yer alıyor:
- Hipersonik Füzeler: Rus yapımı Kinzhal ve Avangard gibi hipersonik füzelerin edinilmesi.
- Hava Savunma Sistemleri: S-300 ve S-400 gibi gelişmiş hava savunma sistemlerinin envantere katılması.
- Savaş Uçakları: Fransa’dan 12 adet Rafale savaş uçağı alımı için görüşmelerin sürdürülmesi.
- Çin ile İşbirliği: Çin ile askeri teçhizat alımı konusunda devam eden müzakereler.
Vučić’in bu hamleleri, Sırbistan’ın bölgesel ve uluslararası arenadaki konumunu güçlendirme ve askeri bağımsızlığını pekiştirme arayışının bir parçası olarak görülüyor. Özellikle Batı’dan gelen tepkilere rağmen, Sırbistan’ın Rusya ve Çin ile askeri işbirliğini sürdürme kararlılığı dikkat çekiyor.
Bölgesel Güvenlik ve Geopolitik Dengeler
Sırbistan’ın hipersonik füze edinme niyeti, Batı Balkanlar’daki hassas jeopolitik dengeyi daha da karmaşık hale getiriyor. Bölge, etnik ve tarihi gerilimlerin yanı sıra, NATO ve AB üyeliği arayışındaki ülkeler ile Rusya ve Çin’e yakın duran ülkeler arasındaki farklılaşmalarla karakterize ediliyor. Hırvatistan’ın AB ve NATO üyesi olması, Sırbistan’ın ise bu ittifakların dışında kalıp askeri olarak doğu bloğu ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmesi, karşılıklı şüpheleri ve güvenlik endişelerini artırıyor.
Uzmanlar, Sırbistan’ın askeri kapasitesini bu denli artırma çabasının, bölgedeki diğer ülkeler için bir silahlanma yarışı tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor. Hırvatistan’ın tepkisi de bu endişelerin diplomatik bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Bölgesel istikrarın korunması için diyalog ve şeffaflığın önemini vurgulayan diplomatlar, bu tür askeri alımların bölgedeki güven ortamını zedeleyebileceğine dikkat çekiyor.