AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın avukatları, CHP Genel Başkanı Özgür Özel hakkında, 31 Ekim 2024’te Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer’in tutuklanmasının akabinde Esenyurt Meydanı’nda düzenlenen mitingde yaptığı konuşmada, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ilgili tabirleri nedeniyle dava açmış, dava dilekçesinde, Özel’in “Cumhurbaşkanına alenen hakaret” ve “iftira” kabahatlerinden yargılanması ve 1 milyon liralık manevi tazminat ödemeye mahkum edilmesi istenmişti.
Davaya bakan İstanbul Anadolu 8’inci Asliye Hukuk Mahkemesi, davayı reddetti. Mahkeme, Özel’in sözlerinin ağır tenkit mahiyetinde kaldığı, kişilik haklarına akın olmadığına karar vererek, tazminatın ödenmemesine hükmetti.
“DÜŞÜNCEYİ AÇIKLAMA ÖZGÜRLÜĞÜ, DEMOKRASİ İÇİN HAYATİ ÖNEMDE”
Mahkemenin münasebetinde, Anayasa Mahkemesinin, “toplumsal ve siyasal çoğulculuğu sağlamak, her türlü niyetin barışçıl bir formda ve serbestçe tabirine bağlıdır. Bu prestijle kanıyı açıklama ve yayma özgürlüğü, demokrasinin işleyişi içinhayati önemdedir” formundaki kararlarından alıntı yapıldı.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin de “İfade özgürlüğü; incitici, şoke edici ya da endişelendirici bilgi ve fikirler için de geçerlidir. Tabir özgürlüğü; yokluğu halinde demokratik bir toplumdan kelam edemeyeceğimiz çoğulculuğun, müsamahanın ve açık fikirliliğin bir gereğidir” tespitlerini içeren kararının aktarıldığı münasebette, söz özgürlüğüne yapılan bir müdahalenin, zarurî bir toplumsal gereksinimi karşılamıyorsa ya da zarurî bir toplumsal muhtaçlığı karşılamakla birlikte orantılı değil ise demokratik toplum sisteminin gereklerine uygun bir müdahale olarak değerlendirilemeyeceği vurgulandı.
AİHM’İN YERLEŞİK İÇTİHATLARI HATIRLATILDI
Gerekçede, şunlar kaydedildi:
“Bu açıklamalar kapsamında somut olay irdelendiğinde, Esenyurt Belediye Liderinin tutuklanması sebebiyle topluluğa karşı hitap eden davalının konuşmasında özetle, ‘tutuklama sürecinin kanuna ve hukuka muhalif olduğu, İstanbul Cumhuriyet Başsavcısının davalıdan aldığı buyruk ve talimatla soruşturma başlatıp tutuklamanın gerçekleştiği, Başsavcının Zekeriya Öz gibisi olduğu, ülkede sorun olup olmadığına idarenin karar vermesi halinin diktatörlüğün var olduğunu gösterdiği’ tarafında beyanlarının olduğu görülmüştür. Konuşma içeriğinde davacının kişilik haklarını zedelemeye yönelik kelamların bunlardan ibaret olduğu anlaşılmıştır. Konuşma içeriğinin tamamı itibariyle davacıya yöneltilen kelamların rastgele bir sıradan vatandaşa yönelik olması hali ile, Cumhurbaşkanı olan davacıya yönelik olması halinin eş bedel durum olarak kabulünün mümkün olmayacağı, AİHM’ in yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, toplum önünde olan kişinin en ağır tenkitlere dahi katlanma yükümlülüğünün bulunduğu sabit görülmekle; davalının, davacıyı maksat almak suretiyle sarfettiği kelamların ağır tenkit mahiyetinde kaldığı, kişilik haklarına taarruz olarak kabulünün mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Davalının davacıya yönelik kişilik haklarını zedeler mahiyette konuşması olmadığı sabit görülmekle; davanın reddine dair aşağıdaki halde karar vermek gerekmiştir.”